Programma 2022
Hieronder vind je het programma van de 14e Beheerdersdag, op vrijdag 23 september 2022.
Klik op de titels voor uitgebreide (achtergrond)informatie per presentatie/workshop.
Er zijn 4 workshop-/presentatierondes verdeeld over verschillende ruimtes.
We starten de dag met koffie, thee en iets lekkers en sluiten af met een borrel.
Een presentatie/workshop met een * staat 2 keer op het programma.
Hier vind je een plattegrond van het terrein met de verschillende locaties.
In de ochtend ontvang je bij de ticketscan, naast je polsbandje, ook het programma plus plattegrond in handig formaat.
10:00 - 10:30 uur
De Hooge Schuur
Ontvangst & welkom. Opening Door Donné Slangen (Directeur Natuur Ministerie van LNV) i.s.m. Marije Storteboom (Directeur Unie van Bosgroepen) en Vera Dalm (Directeur VBNE )
12:30 - 14:00 uur
De Hooge Schuur
Lunch
16:00 uur
De Hooge Schuur
Afsluitende borrel
Doorlopend
De Hooge Schuur
Informatiemarkt rond de Hooge Schuur
U bekijkt het programma via een mobiele browser. Veeg horizontaal en verticaal om de rest van het programma te zien. |
|||||
PLENAIR | |||||
10.00 | 12.30 | 16.00 | |||
De Hooge Schuur | Ontvangst en welkom. Opening door Donné Slangen (Directeur Natuur Ministerie van LNV) i.s.m. Marije Storteboom (Directeur Unie van Bosgroepen) en Vera Dalm (Directeur VBNE ) | Lunch | Borrel | ||
De Hooge Schuur | Doorlopend: Infomarkt |
PRESENTATIES | ||||
10.45 - 11.30 | 11.45 - 12.30 | 14.00 - 14.45 | 15.00 - 15.45 | |
Koetshuis | Het werk van een waterschapbestuurder natuurterreinen Walter Kooy (bestuurder Hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden) en Willem Peters (bestuurder Waterschap Aa en Maas) Waarom het werk van waterschapbestuurders natuurterreinen belangrijk is voor terreinbeheerders. | Is houtoogst op arme zandgronden toekomstbestendig? Marleen Vos en Frank Sterck (Wageningen Universiteit) | Vogels vangen en illegale handel Alex Gunnink (inspecteur NVWA, team Natuur) De keten tussen het vangen en op de markt brengen van vogels en de daarbij behorende signalen. | Landschapsgronden: een nieuw concept Luc Groot (FPG) Het kabinet wil een tussenvorm van natuur en landbouw introduceren: landschapsgrond. Wat is het eigenlijk? |
Paardenstal | Wordt roetschorsschimmel dé nieuwe boomziekte? Henry Kuppen (directeur, senior boomtechnisch adviseur, Terra Nostra) Verzwakte esdoorns sterven af door roetschorsschimmel, maar er zit meer kwalijks aan deze schimmel. | Voorkom dominantie van invasieve exoten, versterk de veerkracht van bos en natuur Laura van Veenhuisen (Stichting Bargerveen) Het project LIFE Resilias. | Op weg naar gezondere bosgroeiplaatsen Ariët Kieskamp (onderzoeker landschapsecologie, Bosgroepen) Eigenschappen en kwaliteit van bosgroeiplaatsen als basis voor herstelmaatregelen. | Resultaten van de 7e Bosinventarisatie Bas Lerink (onderzoeker Wageningen Universiteit) & Sander Teeuwen (adviseur Probos) Een korte toelichting op de huidige stand van zaken en ontwikkelingen in het Nederlandse bos. |
Nieuwe Refter | Natuur en landbouw in overgangsgebieden Jori Wolf (programmaleider Nationale Parken bij Staatsbosbeheer), Laura van Rossem (senior beleidsmedewerke ministerie van LNV), Jacob van Emst (melkveehouder en lid Netwerk Grondig) Landbouw rond Natura 2000-gebieden: wat is wenselijk, wat zijn kansen? | Beleid vs. de beheerpraktijk Donné Slangen (Directeur Natuur, ministerie LNV) gaat in gesprek met beheerders over een casus uit de praktijk: hier schuurt beleid met de beheerpraktijk. O.l.v. Vera Dalm (VBNE) | Lymevaccinatie-onderzoek in Nederland Joppe Hovius (internist-infectioloog Amsterdam UMC) Deze workshop behandelt nieuwe vaccinatiestrategieën om Lymeziekte te voorkomen in mensen. | Hoogpathogene vogelgriep en wilde vogels Henk van der Jeugd (Vogeltrekstation NIOO-KNAW) Herkomst, historie, en handvatten voor beheerders. |
Jachtkamer | Konijnen uitzetten: hoe pak je dat aan? (OBN-Natuurkennis) Michael Moerman (eigenaar Moerman Eco&Agro) Praktische toelichting op het OBN-werkprotocol: Konijnen uitzetten voor populatieherstel. Wat komt er kijken bij herintroductie? Hoe pak je het aan en met welke vangmethode? | Natuurbescherming en -onderzoek met drones (OBN-Natuurkennis) Peter van den Brandhof (Brandhof Natuur & Platteland) Van het tellen van grofwild tot het beschermen van kwartelkoningen. Inkijkje in de mogelijkheden met drones. | Ecologische effecten van klimaatverandering op rivieren (OBN-Natuurkennis) Martijn Dorenbosch (aquatisch ecoloog Bureau Waardenburg) Verwachte veranderingen in processen, soortgemeenschappen en mogelijke maatregelen. | Spirituele waarden in het bosbeheer Cathrien de Pater en Bas Verschuuren (Wageningen Universiteit) Van herstel van levensenergie tot rituelen, mythen en legenden. Wat zijn spirituele waarden en wat kan je ermee in de praktijk? |
Lingehof | Klimaatslimme boomsoorten Joyce Penninkhof (Probos) en Casper de Groot (Staatsbosbeheer) Welke minder bekende en nieuwe boomsoorten kunnen een toevoeging zijn voor het Nederlandse bos en in welke situaties? | Ervaringen met vier jaar klimaatslim bos- en natuurbeheer* Gert-Jan Nabuurs & Bas Lerink (Wageningen Universiteit) Update van de Gereedschapkist en het klimaatprogramma. Op welke onderzoeksvragen zou u nog antwoord willen hebben? | Ervaringen met vier jaar klimaatslim bos- en natuurbeheer* Gert-Jan Nabuurs & Bas Lerink (Wageningen Universiteit) Update van de Gereedschapkist en het klimaatprogramma. Op welke onderzoeksvragen zou u nog antwoord willen hebben? | Generatie Op = Op Wim Sturris (De Groot Vroomshoop) De revival van hout als hernieuwbaar bouwmateriaal. |
Abtsbouwing | Handreikingen voor de ontwikkeling van soortenrijk bos op voormalige landbouwgronden Maaike de Graaf en Leon van den Berg (Bosgroep Zuid Nederland) | De nieuwe gedragscode soortenbescherming bosbeheer Mark Brunsveld (VBNE) Wat is nieuw? Toelichting op de systematiek en werkwijze. | Steenmeel als herstelmaatregel. Stand van zaken (OBN-Natuurkennis) Maaike Weijters (onderzoekcentrum B-WARE) en Joost Vogels (Stichting Bargerveen) Sinds 2014 wordt er onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van steenmeel als herstelmaatregel. Wat weten we inmiddels wel, maar wat ook niet? | Bufferende (rest)stoffen voor natuurherstel Renée van Assema (ecoloog, Vitens), Joost Tuithof (ecoloog, Brabant Water), Leon van den Berg (ecoloog, Bosgroep Zuid Nederland) Zijn kalkkorrels of kalksteen paden een oplossing voor verzuring? |
Grote Hooiberg | Onderwijs en arbeidsmarkt* Anne Kruize (recruiter, Natuurmonumenten) en Bas Wrekenhorst (docent bos- en natuurbeheer, Yuverta) Vanwege de krappe arbeidsmarkt wordt aansluiting tussen onderwijs en organisaties steeds belangrijker. In gesprek over zinvolle gastlessen, projecten en stages met studenten! | Veilig vrijwilligerswerk in natuur en landschap* Aleid van der Kolk (projectleider ontwikkeling webapplicatie, AgriHolland) en Corine Witter (projectleider Veilig en gezond werken voor groene vrijwilligers, Stigas) Vrijwilligers moeten hun werk zo veilig mogelijk kunnen doen. Het digitale werkdagformulier helpt daarbij! | Onderwijs en arbeidsmarkt* Anne Kruize (recruiter, Natuurmonumenten) en Bas Wrekenhorst (docent bos- en natuurbeheer, Yuverta) Vanwege de krappe arbeidsmarkt wordt aansluiting tussen onderwijs en organisaties steeds belangrijker. In gesprek over zinvolle gastlessen, projecten en stages met studenten! | Veilig vrijwilligerswerk in natuur en landschap* Aleid van der Kolk (projectleider ontwikkeling webapplicatie, AgriHolland) en Corine Witter (projectleider Veilig en gezond werken voor groene vrijwilligers, Stigas) Vrijwilligers moeten hun werk zo veilig mogelijk kunnen doen. Het digitale werkdagformulier helpt daarbij! |
Kapschuur | De wolf als bosbeheerder? Annelies van Ginkel (fauna-ecoloog, Staatsbosbeheer) Over de invloed van de wolf en omgevallen bomen op edelhertengedrag en bosontwikkeling. | Het lijkt het buitenland wel: over onze waardering van het landschap Jaap Dirkmaat (directeur Vereniging Nederlands Cultuurlandschap) De waardering voor ons landschap en waarom het belangrijk is om daar iets aan te doen. | Terreinbeheer op maat voor wilde bestuivers Fabrice Ottburg en Arjen de Groot (Wageningen Environmental Research) Interactieve bespreking van enkele cases uit de Helpdesk Bestuivers: wat kunt u doen voor wilde bijen en zweefvliegen op uw terrein? | Diervriendelijk maaibeheer: werken aan herstel van graslandfauna (OBN Natuurkennis) Anthonie Stip (Vlinderstichting) |
Boslokaal | Toezicht en hoe om te gaan met agressie Jan Otter, gemeente Ede Agressie en weerstand tegen de groene BOA. Wat kunnen we doen om dit te verminderen? Tips en tricks voor BOA én beheerder. | Planten voor de toekomst* Lammert Kragt (team Zaad en Plantsoen, Staatsbosbeheer) Inheemse, autochtone bronpopulaties: ken de schatkamers van jouw bos en landschappelijke beplantingen. | Bosuitbreiding: van ontwerp tot uitvoering Martijn Boosten & Coert Donker (programma Bos & Klimaat, Staatbosbeheer) Zo kom je tot locatiekeuze, ontwerp en uitvoering. | Planten voor de toekomst* Lammert Kragt (team Zaad en Plantsoen, Staatsbosbeheer) Inheemse, autochtone bronpopulaties: ken de schatkamers van jouw bos en landschappelijke beplantingen. |
Excursie/demonstratie (start vanaf infopunt) | Omheiningen plaatsen, gaas spannen: wat is nieuw?* Jan van Milligen, Ron van der Leest, Johan Werkman, Emiel Postma en Govert de Boer (Poda Omheiningen) U ziet de laatste technieken en mag zelf laten zien hoe goed u gladdraad kunt knopen. Er valt wat te winnen! Aanmelden bij informatiepunt (beperkt aantal plekken) | Omheiningen plaatsen, gaas spannen: wat is nieuw?* Jan van Milligen, Ron van der Leest, Johan Werkman, Emiel Postma en Govert de Boer (Poda Omheiningen) U ziet de laatste technieken en mag zelf laten zien hoe goed u gladdraad kunt knopen. Er valt wat te winnen! Aanmelden bij informatiepunt (beperkt aantal plekken) | Basiskwaliteit Natuur in multifunctionele bossen* Vera Dalm (directeur VBNE), Maaike de Graaf (ecoloog Bosgroep Zuid-Nederland), Joyce Penninkhof (senior adviseur Stichting Probos) Veel algemene soorten gaan haast ongemerkt achteruit. Het nieuwe begrip Basiskwaliteit Natuur helpt deze trend te keren. Aanmelden bij informatiepunt (beperkt aantal plekken) | Basiskwaliteit Natuur in multifunctionele bossen* Vera Dalm (directeur VBNE), Maaike de Graaf (ecoloog Bosgroep Zuid-Nederland), Joyce Penninkhof (senior adviseur Stichting Probos) Veel algemene soorten gaan haast ongemerkt achteruit. Het nieuwe begrip Basiskwaliteit Natuur helpt deze trend te keren. Aanmelden bij informatiepunt (beperkt aantal plekken) |
Excursie/demonstratie (start vanaf infopunt) | - | - | Rondleiding Landgoed Marienwaërdt* Vrijwilligers Marienwaërdt Aanmelden bij informatiepunt (beperkt aantal plekken) | Rondleiding Landgoed Marienwaërdt* Vrijwilligers Marienwaërdt Aanmelden bij informatiepunt (beperkt aantal plekken) |
Bij De Hooge Schuur | Demo Wilgentenen eendenbroedkorven* Harry Enzerink En alles wat u wilt weten over broedgelegenheid voor eenden in het voorjaar. Deze demonstratie wordt ook tijdens de lunchpauze gegeven. |
Presentaties
10:45 - 11:30 uur
11:45 - 12:30 uur
14:00 - 14:45 uur
15:00 - 15:45 uur
Koetshuis
Het werk van een waterschapbestuurder natuurterreinen
Walter Kooy (bestuurder Hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden) en Willem Peters (bestuurder Waterschap Aa en Maas)
Waarom het werk van waterschapbestuurders natuurterreinen belangrijk is voor terreinbeheerders.
Is houtoogst op arme zandgronden toekomstbestendig?
Marleen Vos en Frank Sterck (Wageningen Universiteit)
Vogels vangen en illegale handel
Alex Gunnink (inspecteur NVWA, team Natuur)
De keten tussen het vangen en op de markt brengen van vogels en de daarbij behorende signalen.
Landschapsgronden: een nieuw concept
Luc Groot (FPG)
Het kabinet wil een tussenvorm van natuur en landbouw introduceren: landschapsgrond. Wat is het eigenlijk?
Paardenstal
Wordt roetschorsschimmel dé nieuwe boomziekte?
Henry Kuppen (directeur, senior boomtechnisch adviseur, Terra Nostra)
Verzwakte esdoorns sterven af door roetschorsschimmel, maar er zit meer kwalijks aan deze schimmel.
Voorkom dominantie van invasieve exoten, versterk de veerkracht van bos en natuur
Laura van Veenhuisen (Stichting Bargerveen)
Het project LIFE Resilias.
Op weg naar gezondere bosgroeiplaatsen
Ariët Kieskamp (onderzoeker landschapsecologie, Bosgroepen)
Eigenschappen en kwaliteit van bosgroeiplaatsen als basis voor herstelmaatregelen.
Resultaten van de 7e Bosinventarisatie
Bas Lerink (onderzoeker Wageningen Universiteit) & Sander Teeuwen (adviseur Probos)
Een korte toelichting op de huidige stand van zaken en ontwikkelingen in het Nederlandse bos.
Nieuwe Refter
Natuur en landbouw in overgangsgebieden
Jori Wolf (programmaleider Nationale Parken bij Staatsbosbeheer), Laura van Rossem (senior beleidsmedewerke ministerie van LNV), Jacob van Emst (melkveehouder en lid Netwerk Grondig)
Landbouw rond Natura 2000-gebieden: wat is wenselijk, wat zijn kansen?
Donné Slangen (Directeur Natuur, ministerie LNV) gaat in gesprek met beheerders over een casus uit de praktijk: hier schuurt beleid met de beheerpraktijk.
O.l.v. Vera Dalm (VBNE)
Lymevaccinatie-onderzoek in Nederland
Joppe Hovius (internist-infectioloog Amsterdam UMC)
Deze workshop behandelt nieuwe vaccinatiestrategieën om Lymeziekte te voorkomen in mensen.
Hoogpathogene vogelgriep en wilde vogels
Henk van der Jeugd (Vogeltrekstation NIOO-KNAW)
Herkomst, historie, en handvatten voor beheerders.
Jachtkamer
Konijnen uitzetten: hoe pak je dat aan? (OBN-Natuurkennis)
Michael Moerman (eigenaar Moerman Eco&Agro)
Praktische toelichting op het OBN-werkprotocol: Konijnen uitzetten voor populatieherstel. Wat komt er kijken bij herintroductie? Hoe pak je het aan en met welke vangmethode?
Natuurbescherming en -onderzoek met drones (OBN-Natuurkennis)
Peter van den Brandhof (Brandhof Natuur & Platteland)
Van het tellen van grofwild tot het beschermen van kwartelkoningen. Inkijkje in de mogelijkheden met drones.
Ecologische effecten van klimaatverandering op rivieren (OBN-Natuurkennis)
Martijn Dorenbosch (aquatisch ecoloog Bureau Waardenburg)
Verwachte veranderingen in processen, soortgemeenschappen en mogelijke maatregelen.
Spirituele waarden in het bosbeheer
Cathrien de Pater en Bas Verschuuren (Wageningen Universiteit)
Van herstel van levensenergie tot rituelen, mythen en legenden. Wat zijn spirituele waarden en wat kan je ermee in de praktijk?
Lingehof
Joyce Penninkhof (Probos) en Casper de Groot (Staatsbosbeheer)
Welke minder bekende en nieuwe boomsoorten kunnen een toevoeging zijn voor het Nederlandse bos en in welke situaties?
Ervaringen met vier jaar klimaatslim bos- en natuurbeheer*
Gert-Jan Nabuurs & Bas Lerink (Wageningen Universiteit)
Update van de Gereedschapkist en het klimaatprogramma. Op welke onderzoeksvragen zou u nog antwoord willen hebben?
Ervaringen met vier jaar klimaatslim bos- en natuurbeheer*
Gert-Jan Nabuurs & Bas Lerink (Wageningen Universiteit)
Update van de Gereedschapkist en het klimaatprogramma. Op welke onderzoeksvragen zou u nog antwoord willen hebben?
Wim Sturris (De Groot Vroomshoop)
De revival van hout als hernieuwbaar bouwmateriaal.
Abtsbouwing
Handreikingen voor de ontwikkeling van soortenrijk bos op voormalige landbouwgronden
Maaike de Graaf en Leon van den Berg (Bosgroep Zuid Nederland)
De nieuwe gedragscode soortenbescherming bosbeheer
Mark Brunsveld (VBNE)
Wat is nieuw? Toelichting op de systematiek en werkwijze.
Steenmeel als herstelmaatregel. Stand van zaken (OBN-Natuurkennis)
Maaike Weijters (onderzoekcentrum B-WARE) en Joost Vogels (Stichting Bargerveen)
Sinds 2014 wordt er onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van steenmeel als herstelmaatregel. Wat weten we inmiddels wel, maar wat ook niet?
Bufferende (rest)stoffen voor natuurherstel
Renée van Assema (ecoloog, Vitens), Joost Tuithof (ecoloog, Brabant Water), Leon van den Berg (ecoloog, Bosgroep Zuid Nederland)
Zijn kalkkorrels of kalksteen paden een oplossing voor verzuring?
Grote Hooiberg
Anne Kruize (recruiter, Natuurmonumenten) en Bas Wrekenhorst (docent bos- en natuurbeheer, Yuverta)
Vanwege de krappe arbeidsmarkt wordt aansluiting tussen onderwijs en organisaties steeds belangrijker. In gesprek over zinvolle gastlessen, projecten en stages met studenten!
Veilig vrijwilligerswerk in natuur en landschap*
Aleid van der Kolk (projectleider ontwikkeling webapplicatie, AgriHolland) en Corine Witter (projectleider Veilig en gezond werken voor groene vrijwilligers, Stigas)
Vrijwilligers moeten hun werk zo veilig mogelijk kunnen doen. Het digitale werkdagformulier helpt daarbij!
Anne Kruize (recruiter, Natuurmonumenten) en Bas Wrekenhorst (docent bos- en natuurbeheer, Yuverta)
Vanwege de krappe arbeidsmarkt wordt aansluiting tussen onderwijs en organisaties steeds belangrijker. In gesprek over zinvolle gastlessen, projecten en stages met studenten!
Veilig vrijwilligerswerk in natuur en landschap*
Aleid van der Kolk (projectleider ontwikkeling webapplicatie, AgriHolland) en Corine Witter (projectleider Veilig en gezond werken voor groene vrijwilligers, Stigas)
Vrijwilligers moeten hun werk zo veilig mogelijk kunnen doen. Het digitale werkdagformulier helpt daarbij!
Kapschuur
Annelies van Ginkel (fauna-ecoloog, Staatsbosbeheer)
Over de invloed van de wolf en omgevallen bomen op edelhertengedrag en bosontwikkeling.
Het lijkt het buitenland wel: over onze waardering van het landschap
Jaap Dirkmaat (directeur Vereniging Nederlands Cultuurlandschap)
De waardering voor ons landschap en waarom het belangrijk is om daar iets aan te doen.
Terreinbeheer op maat voor wilde bestuivers
Fabrice Ottburg en Arjen de Groot (Wageningen Environmental Research)
Interactieve bespreking van enkele cases uit de Helpdesk Bestuivers: wat kunt u doen voor wilde bijen en zweefvliegen op uw terrein?
Diervriendelijk maaibeheer: werken aan herstel van graslandfauna (OBN-Natuurkennis)
Anthonie Stip (Vlinderstichting)
Boslokaal
Toezicht en hoe om te gaan met agressie
Jan Otter, gemeente Ede
Agressie en weerstand tegen de groene BOA. Wat kunnen we doen om dit te verminderen? Tips en tricks voor BOA én beheerder.
Planten voor de toekomst*
Lammert Kragt (team Zaad en Plantsoen, Staatsbosbeheer)
Inheemse, autochtone bronpopulaties: ken de schatkamers van jouw bos en landschappelijke beplantingen.
Bosuitbreiding: van ontwerp tot uitvoering
Martijn Boosten & Coert Donker (programma Bos & Klimaat, Staatbosbeheer)
Zo kom je tot locatiekeuze, ontwerp en uitvoering.
Lammert Kragt (team Zaad en Plantsoen, Staatsbosbeheer)
Inheemse, autochtone bronpopulaties: ken de schatkamers van jouw bos en landschappelijke beplantingen.
Excursie/demonstratie (start vanaf infopunt)
Omheiningen plaatsen, gaas spannen: wat is nieuw?*
Jan van Milligen, Ron van der Leest, Johan Werkman, Emiel Postma en Govert de Boer (Poda Omheiningen)
U ziet de laatste technieken en mag zelf laten zien hoe goed u gladdraad kunt knopen. Er valt wat te winnen!
Aanmelden bij informatiepunt (beperkt aantal plekken)
Omheiningen plaatsen, gaas spannen: wat is nieuw?*
Jan van Milligen, Ron van der Leest, Johan Werkman, Emiel Postma en Govert de Boer (Poda Omheiningen)
U ziet de laatste technieken en mag zelf laten zien hoe goed u gladdraad kunt knopen. Er valt wat te winnen!
Aanmelden bij informatiepunt (beperkt aantal plekken)
Basiskwaliteit Natuur in multifunctionele bossen*
Vera Dalm (directeur VBNE), Maaike de Graaf (ecoloog Bosgroep Zuid-Nederland), Joyce Penninkhof (senior adviseur Stichting Probos)
Veel algemene soorten gaan haast ongemerkt achteruit. Het nieuwe begrip Basiskwaliteit Natuur helpt deze trend te keren.
Aanmelden bij informatiepunt (beperkt aantal plekken)
Basiskwaliteit Natuur in multifunctionele bossen*
Vera Dalm (directeur VBNE), Maaike de Graaf (ecoloog Bosgroep Zuid-Nederland), Joyce Penninkhof (senior adviseur Stichting Probos)
Veel algemene soorten gaan haast ongemerkt achteruit. Het nieuwe begrip Basiskwaliteit Natuur helpt deze trend te keren.
Aanmelden bij informatiepunt (beperkt aantal plekken)
Excursie/demonstratie (start vanaf infopunt)
-
-
Rondleiding Landgoed Marienwaërdt*
Vrijwilligers Marienwaërdt
Aanmelden bij informatiepunt (beperkt aantal plekken)
Rondleiding Landgoed Marienwaërdt*
Vrijwilligers Marienwaërdt
Aanmelden bij informatiepunt (beperkt aantal plekken)
Bij De Hooge Schuur
-
-
Demo Wilgentenen eendenbroedkorven*
Harry Enzerink
Alles wat u wilt weten over broedgelegenheid voor eenden in het voorjaar.
Deze demonstratie wordt ook tijdens de lunchpauze gegeven.
-